Alcohol wordt ons zelden verkocht zoals het werkelijk is. In reclames zie je vrienden op een terras. Een glas wijn bij kaarslicht. Champagne bij een feestelijk moment. Een biertje na het sporten. Een koude fles op vakantie. Lachen, ontspannen, verbinden, even loskomen van alles. Het beeld is duidelijk: alcohol hoort erbij. Bij gezelligheid. Bij ontspanning. Bij succes. Bij sport. Bij liefde. Bij feest. Bij volwassen zijn.

Alleen zie ik als therapeut vaak de andere kant.

De kant die je niet op een reclameposter zet. De kant van ruzies, schaamte, vreemdgaan, grensoverschrijdend gedrag, vertrouwensbreuken, relatieproblemen, spijt, gezondheidsklachten en geld dat ongemerkt door de gootsteen verdwijnt. Of beter gezegd: door het glas. En ja, die oude slogan klopt helaas nog steeds: alcohol maakt meer kapot dan je lief is.

Alcohol als gezelligheidsproduct

Alcoholmarketing is slim. Heel slim zelfs. Het verkoopt geen drank. Het verkoopt een gevoel net als Coca Cola, het bruine suikerwater. Een biertje staat voor kameraadschap. Wijn voor rust en smaak. Champagne voor succes. Cocktails voor vrijheid en verleiding. Een speciaalbiertje voor karakter. Alsof je persoonlijkheid ineens beter wordt zodra er alcohol in zit.

Zelfs na het sporten wordt alcohol soms neergezet als beloning. “Lekker verdiend.” Alsof je lichaam na inspanning denkt: fijn, nu graag iets wat mijn herstel vertraagt en mijn lever aan het werk zet. Je lijf heeft dorst, de marketing heeft een verdienmodel. Dat klinkt misschien wat scherp, maar dat is precies wat er gebeurt. Alcohol krijgt een warm jasje aan. Het wordt gekoppeld aan verbinding, ontspanning en plezier. Terwijl veel mensen juist na alcohol minder goed voelen waar hun grens ligt.

Wat alcohol doet met gedrag

Alcohol haalt remmingen weg. Dat wordt vaak gezellig genoemd. “Hij wordt wat losser.” “Zij durft dan meer.” “Ach, het was maar een borrel.” Alleen zit daar precies het probleem. Remming is er niet voor niets. Het helpt je nadenken voordat je iets zegt. Het helpt je voelen waar je grens ligt. Het helpt je rekening houden met de ander. Het helpt je stoppen voordat iets schade aanricht.

Als die remming minder wordt, kunnen mensen dingen doen die ze nuchter misschien nooit zouden doen. Appjes sturen waar ze later spijt van hebben. Flirten terwijl ze weten dat het niet klopt. Vreemdgaan. Te dichtbij komen. Grenzen overschrijden. Harder praten. Groter voor doen. Brallerig worden. Overschreeuwen wat ze eigenlijk voelen. En in het ergste geval huiselijk geweld en hooligan gedrag.

Soms komt onder alcohol de pijn naar buiten. Soms de boosheid. Soms de eenzaamheid. Soms het ego. Soms het kleine kind dat gezien wil worden, alleen dan met een glas in de hand en een volume alsof er een microfoon openstaat. 

Voor partners kan dat heel pijnlijk zijn. Want degene die drinkt zegt later vaak: “Zo bedoelde ik het niet.”
De ander blijft achter met: “Maar je deed het wel.”

Alcohol en relatieproblemen

In relatietherapie zie ik regelmatig dat alcohol een stille derde in de relatie is geworden. 

Niet altijd als verslaving. Soms veel subtieler. Een paar glazen te veel op feestjes. Steeds weer ruzie na een avond uit. Grenzen die verschuiven. Appcontact met iemand anders. Flirten dat “onschuldig” wordt genoemd. Seksuele grenzen die vaag worden. Geldproblemen door uitgaan of drinken. Een partner die zich schaamt voor het gedrag van de ander. Een slecht voorbeeld voor de kinderen.

En daarna komt vaak de bekende cirkel.

Excuses. Tranen. “Het gebeurt niet meer.” Een tijdje gaat het goed. Daarna komt er weer een verjaardag, borrel, festival, voetbalavond, carnaval of vakantie. En ineens zitten jullie weer in hetzelfde patroon.

Voor de partner die gekwetst is, gaat het meestal niet alleen om dat ene incident. Het gaat om vertrouwen. Om veiligheid. Om de vraag: kan ik op jou rekenen als je drinkt? Ben jij nog dezelfde persoon als er alcohol in het spel is? Neem je verantwoordelijkheid voor wat je doet?

Alcohol kan iets zichtbaar maken wat al langer onder de oppervlakte speelt. Onvrede. impulsiviteit. behoefte aan aandacht. moeite met grenzen. bindingsangst. frustratie. Een relatieprobleem begint vaak niet bij het glas, maar het glas kan het probleem wel groter maken.

“Ik drink alleen voor de gezelligheid”

Dat zeggen veel mensen. En soms is dat ook hoe het voelt.

Toch is het goed om eerlijk te kijken naar de functie van alcohol. Drink je om te ontspannen omdat je eigenlijk continu gespannen bent? Drink je om socialer te durven zijn? Drink je om emoties minder te voelen? Drink je om niet te hoeven praten over wat er echt speelt? Drink je omdat iedereen drinkt en je geen zin hebt om uit te leggen waarom jij overslaat?

Alcohol wordt vaak gebruikt als smeerolie. Voor contact. Voor spanning. Voor verdriet. Voor onzekerheid. Voor verveling. Voor feest. Voor stilte. Maar smeerolie lost geen motorproblemen op. Het laat de boel tijdelijk soepeler draaien, terwijl er onder de motorkap iets blijft rammelen.

De prijs van alcohol

Alcohol kost meer dan wat je er aan uit geeft. Het kost energie. Slaapkwaliteit. Gezondheid. Concentratie. Geld. Zelfrespect. Soms vertrouwen. Soms een relatie. Soms een gezin. Soms een lichaam.

In het ergste geval leidt langdurig en overmatig drinken tot ernstige schade, zoals leverfalen of het syndroom van Korsakov. Dat klinkt ver weg, alsof het alleen gebeurt bij “anderen”. Toch begint schade vaak klein. Met normaliseren. Met bagatelliseren. Met “zo erg is het toch niet”. Met een omgeving die meedoet, lacht of wegkijkt.

En precies daar is alcoholmarketing zo krachtig. Het houdt het beeld licht, vrolijk en sociaal. De schade blijft buiten beeld.

Geen reclame toont de partner die ’s nachts wakker ligt omdat er weer iets is gebeurd. Geen campagne toont het kind dat gespannen luistert of papa of mama anders praat na een paar glazen. Geen champagnebeeld toont de volgende ochtend, met schaamte in je buik en een gesprek dat gevoerd moet worden.

Alcohol en grenzen

Veel grensoverschrijdend gedrag wordt achteraf verkleind met alcohol als verklaring.

“Ik was dronken.”
“Ik wist niet meer wat ik deed.”
“Het stelde niets voor.”
“Het was de drank.”

Maar alcohol is geen vrijbrief. Het kan gedrag ontremmen, versterken en verergeren. De verantwoordelijkheid verdwijnt daar niet mee. Voor de ander maakt het vaak weinig uit of iets door alcohol kwam. De pijn is er toch. De vertrouwensbreuk is er toch. De herinnering is er toch.

In therapie gaat het daarom niet alleen over stoppen of minderen. Het gaat ook over eerlijkheid. Wat gebeurt er met jou als je drinkt? Welke grens verlies je dan? Welke verantwoordelijkheid neem je daarvoor? Wat heeft jouw partner nodig om zich weer veilig te voelen?

Dat zijn geen makkelijke vragen. Wel belangrijke.

Waarom dit onderwerp mij raakt als therapeut

Ik zie te vaak hoeveel schade alcohol kan aanrichten in relaties en gezinnen. Niet altijd spectaculair of zichtbaar vanaf de buitenkant. Soms heel stil.

Een partner die steeds minder respect voelt.
Een vrouw die haar man niet meer aantrekkelijk vindt als hij dronken wordt en in de wc kotst.
Een man die zich schaamt voor gedrag na een avondje uit.
Een stel dat na vreemdgaan probeert te herstellen, terwijl alcohol een grote rol speelde.
Iemand die zegt: “Ik herken mezelf niet als ik drink.”
Iemand anders die zegt: “Ik herken hem juist steeds beter, en dat doet pijn.”

Dat zijn de verhalen achter de marketing.

En nee, dit is geen pleidooi om nooit meer een glas aan te raken. Het is wel een uitnodiging om minder naïef te kijken naar een middel dat in onze cultuur enorm normaal is geworden, terwijl de gevolgen soms allesbehalve normaal voelen.

Eerlijk kijken naar je eigen alcoholgebruik

Misschien herken je iets in dit artikel. Misschien niet bij jezelf, maar bij je partner. Misschien denk je aan ruzies na feestjes. Aan appjes die pijn deden. Aan avonden waarop iemand veranderde na een paar glazen. Aan beloften die weer werden gebroken.

Dan kan het helpen om jezelf een paar vragen te stellen:

Wat gebeurt er met mij als ik drink?
Word ik zachter, losser en gezelliger, of juist harder, luider en grenslozer?
Gebruik ik alcohol om iets niet te hoeven voelen?
Heeft mijn partner weleens aangegeven dat mijn gedrag onder invloed pijn doet?
Ben ik bereid om daar echt naar te kijken, ook als dat ongemakkelijk is?

Ongemak is niet prettig, wel vaak eerlijk. En soms begint verandering precies daar.

Hulp bij relatieproblemen door alcohol

Als alcohol een rol speelt in jullie relatieproblemen, is het belangrijk om dat serieus te nemen. Zeker wanneer er sprake is van vreemdgaan, vertrouwensbreuk, grensoverschrijdend gedrag of terugkerende ruzies.

In mijn praktijk in Breda kijk ik samen met cliënten naar de patronen onder het gedrag. Wat gebeurt er vóór het drinken? Wat gebeurt er tijdens het drinken? Wat gebeurt er daarna? En welke pijn, behoefte of vermijding ligt daaronder?

Bij relatietherapie gaat het vaak over herstel van vertrouwen, grenzen, verantwoordelijkheid en opnieuw leren luisteren naar elkaar. Bij individuele therapie kan het gaan over spanning, zelfbeeld, schaamte, impulscontrole, trauma of het vermijden van gevoelens.

Alcohol lijkt soms het probleem. Vaak is het ook een ingang naar iets diepers.

Alcoholmarketing verkoopt een verhaal. Jouw leven vertelt de waarheid.

De reclamewereld laat graag klinkende glazen zien. Gouden bubbels. Lachende mensen. Mooie woorden. Feestlicht.

De werkelijkheid is soms minder glanzend.

Een relatie die beschadigd raakt. Een lichaam dat signalen geeft. Een bankrekening die lekt. Een partner die afstand neemt. Een gezin dat op eieren loopt. Vertrouwen dat opnieuw opgebouwd moet worden.

Daar mogen we best wat eerlijker over zijn.

Want gezelligheid die alleen gezellig blijft zolang niemand de volgende ochtend huilt, verdient misschien een tweede blik.

Voor meer informatie of een afspraak, neem dan contact met mij op.