Emotionele verwaarlozing laat zelden duidelijke sporen na. Er was geen mishandeling, geen groot drama, geen zichtbare wond. En juist daarom is het vaak zo moeilijk te herkennen. Veel mensen die hiermee te maken hebben gehad, zeggen later: ik had eigenlijk een prima jeugd — en toch klopt er iets niet helemaal.

Emotionele verwaarlozing gaat over wat er ontbrak

Emotionele verwaarlozing gaat niet over wat er wél gebeurde, maar over wat er ontbrak. Over het niet gezien worden in wat je voelde. Over emoties die geen plek kregen, niet werden benoemd of niet werden opgevangen. Misschien was er zorg voor praktische zaken, maar weinig aandacht voor jouw binnenwereld. Misschien was er liefde, maar geen echte afstemming of werden jouw behoeften vaak overschaduwd door omstandigheden of die van een ander.

Als kind leer je dan niet goed wat je voelt, omdat niemand het samen met jou verkent. Je leert niet dat emoties welkom zijn, omdat ze zelden worden gespiegeld. En dus ga je zelf oplossingen zoeken. Je past je aan, wordt zelfstandig, sterk of zorgzaam. Of je trekt je terug. Niet omdat je dat zo wilt, maar omdat dat is wat werkt.

Overspoeld raken of twijfelen aan jezelf?

De effecten daarvan worden vaak pas later zichtbaar. In relaties, in zelfbeeld, in hoe je met emoties omgaat. Je kunt moeite hebben met het herkennen van wat je voelt, of juist overspoeld raken als gevoelens wel doorkomen. Je twijfelt aan jezelf, zoekt bevestiging buiten jezelf of stelt hoge eisen aan wie je bent en wat je moet kunnen. Soms voel je een leegte die je niet goed kunt uitleggen. Soms voel je veel, maar weet je niet wat je ermee moet.

Wat emotionele verwaarlozing extra ingewikkeld maakt, is dat het vaak geen duidelijke herinneringen oproept. Er is niets om boos over te zijn, niets om te rouwen — en toch is er gemis. Dat kan verwarring geven. Je vraagt je af of je je aanstelt, of het wel ‘erg genoeg’ is om er iets mee te doen.

Een gebrek aan emotionele afstemming

Maar een gebrek aan emotionele afstemming heeft wel degelijk invloed. Het vormt hoe je jezelf ziet, hoe veilig nabijheid voelt en hoe je omgaat met afhankelijkheid en autonomie. Het kan maken dat je vooral op je verstand leunt, moeite hebt met ontvangen of het gevoel hebt dat je alles alleen moet doen.

In therapie gaat het bij emotionele verwaarlozing niet over beschuldigen of terugwijzen. Het gaat over erkennen wat er niet was en wat je daardoor hebt moeten missen. Over ruimte maken voor gevoelens die ooit geen plek kregen. En over langzaam leren dat jouw binnenwereld ertoe doet, ook als dat vroeger niet zo werd ervaren.

Dat is geen snel proces en geen kwestie van iets ‘inhalen’. Het is eerder een uitnodiging om opnieuw contact te maken met jezelf, met mildheid en zonder oordeel. Om te ontdekken dat je behoeften legitiem zijn en dat je emoties niet lastig of overdreven zijn, maar begrijpelijke reacties op wat je hebt meegemaakt.

Als je jezelf herkent in dit verhaal en merkt dat je vastloopt in emoties, relaties of zelfvertrouwen zonder precies te weten waarom, dan kan emotionele verwaarlozing een belangrijke sleutel zijn om dat beter te begrijpen.
Voor meer informatie of een afspraak, neem dan contact met mij op.