Seksualiteit kan een fijne manier zijn om je verbonden te voelen met je partner. Maar juist omdat seks zo dichtbij komt, kunnen problemen op dit gebied ook veel pijn, onzekerheid en afstand veroorzaken.
Misschien hebben jullie nauwelijks nog seks. Misschien wil de één veel vaker dan de ander. Misschien is er sprake geweest van vreemdgaan, porno, flirten of veel naar anderen kijken. Of misschien lukt het lichamelijk nog wel, maar voelt de emotionele verbinding tijdens seks steeds verder weg.
Seksuele problemen in een relatie gaan lang niet altijd alleen over seks. Vaak vertellen ze ook iets over wat er tussen jullie gebeurt.
Wanneer seksualiteit een spanningsveld wordt
Veel stellen krijgen vroeg of laat te maken met verschillen in seksuele behoefte. De één zoekt juist lichamelijke nabijheid wanneer er spanning is, terwijl de ander eerst emotionele veiligheid nodig heeft voordat er überhaupt ruimte ontstaat voor verlangen.
Dat kan gemakkelijk een patroon worden.
De één zoekt contact en voelt zich afgewezen. De ander voelt druk en trekt zich verder terug. Hoe harder de één probeert dichterbij te komen, hoe sterker de ander behoefte krijgt aan afstand.
Op den duur kan seks daardoor beladen raken. Wat ooit vanzelfsprekend was, voelt ineens als een onderwerp waar je liever omheen loopt.
Verschil in libido betekent niet automatisch dat er iets mis is
Partners hebben bijna nooit precies evenveel behoefte aan seks. Bovendien verandert verlangen gedurende een relatie.
Stress, vermoeidheid, kinderen, ziekte, hormonen, onzekerheid, eerdere seksuele ervaringen en spanningen binnen de relatie kunnen allemaal invloed hebben.
Een verschil in libido wordt vooral pijnlijk wanneer er betekenis aan wordt gegeven.
Je vindt me niet meer aantrekkelijk.
Je wilt alleen maar seks.
Ik ben blijkbaar niet genoeg.
Je wijst mij steeds af.
Ik moet altijd degene zijn die initiatief neemt.
Dan gaat het gesprek al snel niet meer alleen over seks, maar over geliefd zijn, gezien worden, vrijheid, afwijzing en veiligheid.
Geen seks of juist steeds behoefte aan seksuele bevestiging
Seksuele problemen kunnen heel verschillende vormen aannemen.
Sommige mensen trekken zich steeds verder terug uit seksualiteit. Anderen merken juist dat ze veel behoefte hebben aan seksuele prikkels, aandacht of bevestiging.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat je vaak naar andere vrouwen of mannen kijkt, veel bezig bent met seksuele fantasieën, porno gebruikt of steeds opnieuw bevestiging zoekt buiten je relatie.
Dan is het verleidelijk om alleen te denken: Hoe zorg ik ervoor dat ik hiermee stop?
Maar soms is een andere vraag minstens zo belangrijk: Wat levert dit gedrag mij eigenlijk op?
Misschien geeft seksuele aandacht tijdelijk het gevoel dat je aantrekkelijk bent. Misschien helpt fantaseren om spanning of leegte even niet te voelen. Misschien ervaar je vrijheid, opwinding of controle die je op andere momenten mist.
Dat betekent niet dat schadelijk gedrag daarmee wordt goedgepraat. Begrijpen waarom je iets doet is iets anders dan zeggen dat het daarom acceptabel is.
Maar wanneer je wilt veranderen, helpt het meestal om te begrijpen wat er onder het gedrag ligt.
Seksueel gedrag vertelt soms iets over je emoties
Seksualiteit kan ook een manier worden om gevoelens te reguleren. Wanneer je gespannen, verdrietig, boos, onzeker, afgewezen of eenzaam bent, kan seksuele opwinding tijdelijk verlichting geven. Voor even hoef je niet te voelen wat eronder zit.
Zo kan een patroon ontstaan waarbij seksualiteit niet alleen draait om verlangen en verbinding, maar ook om ontsnappen, bevestiging krijgen of jezelf geruststellen. Daarom kijk ik binnen relatietherapie niet alleen naar het seksuele gedrag zelf, maar ook naar wat eraan voorafgaat.
Wat gebeurt er tussen jullie?
Wat voel je?
Waar heb je behoefte aan?
Wat maakt dat je juist op dát moment toenadering zoekt, je terugtrekt of je aandacht ergens anders op richt?
Hechting en seksualiteit
Ook je hechtingsgeschiedenis kan invloed hebben op hoe je seksualiteit binnen een relatie ervaart. Wanneer je vroeger hebt geleerd dat nabijheid onzeker of onvoorspelbaar is, kun je als volwassene sterk naar verbinding verlangen en tegelijkertijd bang worden wanneer iemand echt dichtbij komt.
Wanneer je weinig bevestiging hebt gekregen, kan aandacht van anderen extra belangrijk worden.
En wanneer je hebt geleerd vooral rekening te houden met anderen, kan het juist moeilijk zijn om binnen seksualiteit je eigen wensen en grenzen te voelen en uit te spreken.
Dat betekent niet dat alles vanuit je jeugd verklaard moet worden. Maar soms helpt het enorm om te begrijpen waar bepaalde gevoeligheden vandaan komen.
Vreemdgaan en seksuele aandacht buiten de relatie
Wanneer er sprake is geweest van vreemdgaan, geheimen of seksuele aandacht buiten de relatie, raakt dat vaak direct aan vertrouwen. Voor de partner die gekwetst is kan het voelen alsof de werkelijkheid van de relatie ineens niet meer klopt.
Voor degene die het gedrag heeft laten zien, kunnen schaamte, schuldgevoel en de neiging om het onderwerp zo snel mogelijk achter zich te laten juist groot zijn.
Maar herstel vraagt meestal iets anders. Het vraagt dat er eerlijk gekeken kan worden naar wat er gebeurd is, welke impact dat heeft gehad en hoe het gedrag kon ontstaan. Niet om excuses te zoeken, maar juist om de kans op herhaling kleiner te maken.
Daarbij is het belangrijk dat degene die gekwetst is ruimte krijgt voor gevoelens en vragen, zonder dat ieder gesprek direct verzandt in verdediging, verwijten of terugtrekken.
Grenzen en veiligheid binnen seksualiteit
Een veilige seksuele relatie vraagt niet alleen om verlangen, maar ook om respect voor grenzen. Je kunt afgestemd zijn op je partner en tegelijkertijd jezelf blijven. Dat betekent dat je kunt luisteren naar wat de ander prettig of niet prettig vindt, zonder dat je jouw eigen behoeften hoeft te ontkennen.
Een grens van je partner is geen afwijzing van jou als persoon. En je eigen behoefte betekent niet automatisch dat de ander daaraan moet voldoen.
Juist wanneer stellen dit onderscheid beter leren maken, ontstaat er vaak meer ruimte voor vrijwilligheid, ontspanning en uiteindelijk ook voor intimiteit.
Schaamte maakt praten moeilijk
Seksuele problemen gaan bijna altijd gepaard met kwetsbaarheid. Misschien schaam je je voor wat je verlangt. Misschien durf je niet te vertellen wat je mist. Misschien ben je bang dat je partner je afwijst wanneer je eerlijk vertelt wat er in je omgaat.
Daardoor kunnen stellen jarenlang om het eigenlijke onderwerp heen praten.
De één ziet alleen de afwijzing.
De ander alleen de druk.
De één ziet het kijken naar anderen.
De ander ervaart vooral controle.
In therapie proberen we niet meteen te bepalen wie er gelijk heeft. We onderzoeken eerst het patroon dat tussen jullie is ontstaan en wat ieder daarin probeert te beschermen of te bereiken.
Van stoppen met problemen naar bouwen aan verbinding
Het doel van relatietherapie is daarom niet alleen dat bepaald gedrag stopt.
De belangrijkere vraag is: Hoe willen jullie met elkaar omgaan?
Kun je eerlijk zijn zonder de ander moedwillig pijn te doen?
Kun je luisteren zonder jezelf direct te verdedigen?
Kun je aangeven wat je nodig hebt zonder daar een eis van te maken?
Kun je een grens respecteren, ook wanneer je die moeilijk vindt?
Kun je verantwoordelijkheid nemen wanneer jouw gedrag de ander heeft beschadigd?
En kunnen jullie opnieuw ontdekken wat intimiteit, vertrouwen en seksualiteit voor jullie samen mogen betekenen?
Dat zijn vaak de stappen waarmee seksualiteit uiteindelijk weer onderdeel kan worden van verbinding in plaats van een voortdurend strijdpunt.
Relatietherapie bij seksuele problemen
Bij Minerva Counseling & Relatietherapie in Breda kun je terecht wanneer seksuele problemen onderdeel zijn geworden van bredere relatieproblemen, bijvoorbeeld bij verschil in behoefte aan intimiteit, seksuele afstand, problemen rond vertrouwen, vreemdgaan, porno of seksuele aandacht voor anderen.
We kijken daarbij niet alleen naar het gedrag, maar ook naar hechting, emoties, grenzen, vertrouwen en de interactiepatronen binnen jullie relatie.
Bij specifieke seksuologische problematiek waarbij specialistische diagnostiek of behandeling nodig is, kan een seksuoloog een passendere hulpverlener zijn. Wanneer dat tijdens het traject naar voren komt, zal ik daar duidelijk over adviseren.
Merk je dat seksualiteit steeds meer afstand, onzekerheid of conflicten veroorzaakt binnen jullie relatie? Neem dan contact op met voor meer informatie of om een afspraak voor relatietherapie te maken.
