EMDR bij angst voor wat er kan gebeuren
EMDR wordt vaak geassocieerd met het verwerken van nare gebeurtenissen uit het verleden. Maar angst gaat lang niet altijd over iets wat is gebeurd. Je kunt ook veel last hebben van iets waarvan je bang bent dat het gaat gebeuren.
Misschien zie je in gedachten al voor je dat je tijdens een presentatie volledig dichtklapt. Dat je tijdens een autorit de controle verliest. Dat een medische ingreep misgaat. Of dat je een paniekaanval krijgt en niet meer weg kunt.
Je verstand kan best weten dat dit scenario helemaal niet hoeft te gebeuren. Toch reageert je lichaam alsof het gevaar al heel dichtbij is.
Binnen EMDR kunnen we met Flashforward en Future Template juist met deze angst voor de toekomst werken.
Flashforward: als het rampscenario al in je hoofd zit
Bij angst maakt je brein soms als het ware een filmpje van wat er allemaal mis kan gaan.
Je ziet niet alleen voor je dat iets spannend wordt, maar meteen de ergste afloop. Misschien zie je jezelf flauwvallen, falen, afgewezen worden, de controle verliezen of volledig in paniek raken.
Zo'n toekomstbeeld kan veel angst oproepen, terwijl het nog nooit is gebeurd.
Met de Flashforward-techniek richten we ons op dat gevreesde toekomstbeeld. Je hoeft dus niet eerst op zoek naar een traumatische gebeurtenis uit het verleden wanneer vooral het beeld van wat er in de toekomst zou kúnnen gebeuren de angst in stand houdt.
Van rampscenario naar een beeld dat minder angst oproept
Tijdens EMDR kijken we naar het beeld waar je het meest bang voor bent: wat is het ergste dat je vreest dat er zal gebeuren?
Met EMDR wordt vervolgens gewerkt aan de spanning die aan dat beeld gekoppeld is. Het doel is niet om jezelf ervan te overtuigen dat er nooit iets vervelends kan gebeuren. Niemand kan de toekomst voorspellen.
Het doel is dat het beeld zijn overweldigende lading verliest.
Je kunt er dan nog wel aan denken, maar je lichaam hoeft niet meer te reageren alsof het rampscenario op het punt staat werkelijkheid te worden.
Future Template: oefenen met hoe je wél wilt reageren
Wanneer de angst voor het rampscenario is afgenomen, is er nog een belangrijke vraag:
Hoe zou je willen dat het wél gaat?
Daarvoor kan de Future Template worden gebruikt.
Je stelt je de toekomstige situatie opnieuw voor, maar nu oefen je met een reactie die je graag zou willen hebben. Bijvoorbeeld rustig blijven tijdens een autorit, een presentatie geven terwijl je spanning voelt, een medische behandeling ondergaan zonder in paniek te raken of voor jezelf opkomen in een lastig gesprek.
Het gaat daarbij niet om een perfect toekomstplaatje waarin je nergens meer last van hebt.
Je oefent juist met het idee: “Ook als ik spanning voel, kan ik hiermee omgaan.”
Dat is iets anders dan jezelf vertellen dat je niet bang mág zijn.
Eerst minder bang voor wat er mis kan gaan, daarna oefenen met wat je nodig hebt
Flashforward en Future Template kunnen mooi op elkaar aansluiten. Bij Flashforward werken we aan het gevreesde rampscenario:
“Wat als het helemaal misgaat?”
Bij Future Template verschuift de aandacht naar: “Hoe wil ik met deze situatie omgaan?”
Je werkt dus niet alleen aan minder angst, maar ook aan meer vertrouwen in je eigen vermogen om met een toekomstige situatie om te gaan.
Wanneer kan toekomstgerichte EMDR helpen?
Deze vorm van EMDR kan bijvoorbeeld passend zijn wanneer je veel last hebt van angst voor situaties die nog moeten plaatsvinden. Denk aan:
- vliegangst, rijangst of hoogtevrees;
- angst voor medische of tandheelkundige behandelingen;
- angst voor een paniekaanval;
- angst om te falen of afgewezen te worden;
- spreekangst of sociale angst;
- angst voor confrontaties of moeilijke gesprekken;
- steeds terugkerende wat-als gedachten en rampscenario's.
Soms is er een duidelijke nare ervaring uit het verleden die de angst heeft veroorzaakt. Soms is dat helemaal niet zo duidelijk. Ook dan kan een toekomstbeeld zó bedreigend zijn geworden dat je situaties gaat vermijden.
Niet de toekomst veranderen, maar jouw angst ervoor
EMDR kan natuurlijk niet garanderen dat een toekomstige situatie precies verloopt zoals jij hoopt. Daar gaat deze behandeling ook niet over.
Het gaat erom dat je niet voortdurend hoeft te leven vanuit wat er misschien zou kunnen gebeuren.
Wanneer een angstig toekomstbeeld minder bedreigend wordt en je tegelijkertijd ervaart dat je meer mogelijkheden hebt om met een spannende situatie om te gaan, ontstaat er ruimte.
Ruimte om weer dingen te doen die je misschien al lange tijd vermijdt.
Heb je last van angst voor bepaalde situaties of merk je dat rampscenario's je leven steeds meer gaan bepalen? Bij Minerva Counseling & Relatietherapie in Breda kan EMDR onderdeel zijn van de behandeling. Neem dan contact met mij op via de contactpagina.