Van de ene relatie naar de andere. Steeds opnieuw verliefd, steeds opnieuw die hoop dat dit keer alles anders wordt. Maar wat als je niet alleen op zoek bent naar een nieuwe partner, maar ook naar iets wat je vroeger hebt gemist?
Sommige mensen lijken nauwelijks zonder relatie te kunnen. De ene liefde is nog niet goed en wel voorbij of de volgende dient zich alweer aan. Soms staat de nieuwe partner zelfs al klaar voordat de vorige relatie officieel is beëindigd. Ik noem ze sinds ik de term gehoord heb in een cursus over trauma en hechting, met een knipoog de serial relationshippers: mensen die van relatie naar relatie gaan, maar nauwelijks stilstaan bij wat er in de vorige relatie is gebeurd.
Op zichzelf is daar natuurlijk niets mis mee. Je kunt na een relatiebreuk gewoon iemand tegenkomen op wie je verliefd wordt. Niet iedereen heeft maanden of jaren nodig om een vorige relatie te verwerken. Maar soms zie je een terugkerend patroon. Iemand begint steeds opnieuw aan een relatie, met dezelfde verwachtingen, dezelfde angsten en uiteindelijk dezelfde teleurstellingen.
De partners veranderen, maar het onderliggende patroon blijft opvallend vertrouwd.
Waarom kun je moeilijk zonder relatie?
Voor sommige mensen betekent een relatie veel meer dan liefde, gezelligheid en verbondenheid. Een partner geeft ook een gevoel van veiligheid, eigenwaarde en bevestiging. Zolang er iemand is die van je houdt, voel je je goed genoeg. Je voelt je gezien, belangrijk en gewenst. Maar zodra die relatie wegvalt, kan er een enorme leegte ontstaan. Je herkent aan gedacht als:
-
Ik kan niet gelukkig zijn zonder een partner.
-
Als niemand van me houdt, ben ik blijkbaar niet de moeite waard.
-
Ik wil niet alleen zijn met mijn gedachten en gevoelens.
-
Ik heb iemand nodig die me geruststelt.
-
Als ik maar de juiste partner vind, komt alles goed.
Een nieuwe verliefdheid kan die gevoelens tijdelijk naar de achtergrond verdringen. Je krijgt aandacht, bevestiging en genegenheid. Je voelt je aantrekkelijk en belangrijk. Het leven lijkt weer kleur te krijgen. En dat is natuurlijk heerlijk. Alleen is verliefd worden niet hetzelfde als oude emotionele pijn verwerken.
Als je partner moet goedmaken wat je vroeger hebt gemist
Tijdens een recente nascholing over trauma en hechting hoorde ik psychiater en traumatherapeut Frank Anderson een treffend voorbeeld geven van iemand die onbewust tegen zijn partner lijkt te zeggen: "Jij wordt de vader die ik nooit heb gehad." Die uitspraak zegt veel over wat er in sommige relaties gebeurt.
Wanneer je als kind onvoldoende liefde, aandacht, bescherming of emotionele beschikbaarheid hebt ervaren, kun je later sterk verlangen naar iemand die je alsnog geeft wat je vroeger hebt gemist. Misschien had je een ouder die emotioneel afwezig was. Of groeide je op in een gezin waarin je vooral aandacht kreeg wanneer je goed presteerde, je aanpaste of geen problemen veroorzaakte.
Je kunt dan overtuigingen ontwikkelen zoals:
Ik moet mijn best doen om liefde te verdienen.
Als iemand afstand neemt, zal ik wel iets verkeerd hebben gedaan.
Ik ben pas belangrijk als iemand mij nodig heeft.
Die overtuigingen kunnen ongemerkt meereizen naar je volwassen relaties. En dan verwacht je misschien van je partner dat die jou voortdurend bevestigt, geruststelt of laat voelen dat je goed genoeg bent. Maar je partner kan onmogelijk alles goedmaken wat je vroeger hebt gemist.
Waarom de eerste verliefdheid zo goed voelt
In het begin van een relatie is er vaak volop aandacht voor elkaar. Je krijgt berichtjes, complimenten en lichamelijke nabijheid. De ander wil je zien, spreekt waardering uit en toont interesse. Voor iemand met oude hechtingswonden kan dat bijzonder geruststellend zijn.
Eindelijk iemand die mij echt ziet.
Eindelijk iemand bij wie ik me veilig voel.
Maar na verloop van tijd verandert iedere relatie. De eerste verliefdheid maakt plaats voor het gewone leven. Je partner heeft werk, vrienden, eigen interesses en soms gewoon behoefte aan een avondje alleen. Dat is normaal.
Maar wanneer je gevoelig bent voor afwijzing of verlating, kan die verandering heel anders aanvoelen. Een partner die even minder beschikbaar is, kan oude gevoelens van eenzaamheid of onzekerheid oproepen. Je gaat misschien meer bevestiging vragen, probeert de ander dichterbij te halen of wordt boos wanneer je niet de aandacht krijgt die je nodig denkt te hebben.
Of je doet precies het tegenovergestelde: je trekt je terug, sluit je gevoelens af en besluit dat deze partner blijkbaar toch niet de juiste is. En zo kan het oude patroon opnieuw beginnen.
De nieuwe partner, hetzelfde oude patroon
Dit is wat ik in mijn praktijk regelmatig zie: mensen denken dat het probleem vooral in hun vorige relatie zat. En soms was die relatie inderdaad ongezond of was de partner geen goede match. Maar wanneer je steeds opnieuw vergelijkbare problemen tegenkomt, is het zinvol om ook naar je eigen reacties te kijken.
Misschien zoek je steeds partners die emotioneel moeilijk bereikbaar zijn.
Misschien raak je snel in paniek wanneer iemand afstand neemt.
Of misschien verlies je je interesse zodra een relatie serieus wordt en de ander werkelijk dichtbij komt.
Dan kan het verleidelijk zijn om opnieuw te beginnen.Een nieuwe partner betekent immers ook een nieuwe kans. Nog geen ruzies, geen oude teleurstellingen en geen ingewikkelde gesprekken. Alleen neem je jezelf natuurlijk wel weer mee inclusief je oude overtuigingen, hechtingsangsten en beschermingsmechanismen.
Je kunt van partner veranderen, maar daarmee verander je niet automatisch je relatiepatroon.
Ben je verliefd op de ander, of op het gevoel dat de ander je geeft?
Dat is een interessante vraag om jezelf eens te stellen. Natuurlijk mag een relatie je gelukkig maken. Het is gezond om je geliefd, gewaardeerd en veilig te willen voelen bij je partner maar er is een verschil tussen genieten van de liefde die iemand je geeft en het gevoel hebben dat je zonder die liefde nauwelijks kunt functioneren.
Wanneer je eigenwaarde volledig afhankelijk wordt van de aandacht en bevestiging van een partner, ontstaat er een kwetsbare situatie. Je partner wordt dan niet alleen je geliefde, maar ook degene die jouw onzekerheid, angst of leegte telkens moet wegnemen. Dat legt behoorlijk wat druk op een relatie. En vaak ook op jezelf want als je partner de belangrijkste bron van jouw emotionele veiligheid is, kan iedere verandering in diens aandacht of beschikbaarheid als een bedreiging voelen.
Van afhankelijkheid naar veilige verbinding
Betekent dit dat je helemaal niemand nodig zou moeten hebben? Nee, natuurlijk niet. Mensen hebben behoefte aan liefde, nabijheid en verbondenheid. Ook binnen een gezonde relatie ben je soms afhankelijk van de steun en beschikbaarheid van je partner. Het probleem is niet dat je iemand nodig hebt.
Het probleem ontstaat wanneer je het gevoel hebt dat je zonder die ander jezelf niet kunt dragen. Daarom vind ik het begrip veilige innerlijke gehechtheid zo waardevol. Dat betekent dat je niet alleen veiligheid zoekt bij anderen, maar ook een betrouwbare, liefdevolle relatie met jezelf ontwikkelt.
Dat je leert omgaan met gevoelens van onzekerheid, verdriet of angst zonder meteen iemand nodig te hebben die ze voor je oplost.
Dat je jezelf serieus neemt wanneer je het moeilijk hebt.
En dat je leert vertrouwen op je eigen vermogen om moeilijke situaties aan te kunnen.
Veilig gehecht zijn van binnen
Een veilige relatie met jezelf betekent niet dat je nooit meer onzeker, verdrietig of bang bent. Het betekent dat je die gevoelens kunt ervaren zonder jezelf daarvoor af te wijzen.
Stel dat je bang bent dat je partner je zal verlaten. Je kunt dan voortdurend bevestiging zoeken, controleren of alles proberen te voorkomen wat tot een breuk zou kunnen leiden. Maar je kunt ook leren om je eigen angst serieus te nemen en jezelf gerust te stellen.
Bijvoorbeeld: "Ik begrijp dat ik bang ben om verlaten te worden. Dat voelt naar. Ik weet niet zeker hoe deze relatie zal verlopen, maar ik vertrouw erop dat ik mezelf kan opvangen als het moeilijk wordt."
Daar zit een wezenlijk verschil in. Je probeert niet langer alle onzekerheid uit te sluiten. Je ontwikkelt vertrouwen in jezelf.
Je geeft je bezorgde kanten geen garantie dat alles goed komt, maar wel het vertrouwen dat je ze niet in de steek laat als het moeilijk wordt.
Dat is wat ik bedoel met veilig gehecht zijn van binnen.
Eerst jezelf leren begrijpen, voordat je opnieuw verliefd wordt
Wanneer je merkt dat je steeds van relatie naar relatie gaat, kan het waardevol zijn om eens stil te staan bij wat je eigenlijk zoekt. Niet omdat je eerst helemaal 'geheeld' moet zijn voordat je een relatie mag beginnen. Dat zou een onrealistische verwachting zijn. Maar omdat het belangrijk is om te begrijpen welke oude overtuigingen en gevoelens je mogelijk meeneemt.
Vraag jezelf eens af:
Wat maakt alleen zijn voor mij zo moeilijk?
Welke gevoelens komen naar boven wanneer ik geen partner heb?
Wat verwacht ik van een nieuwe relatie?
Welke problemen blijven zich in mijn relaties herhalen?
Wat hoop ik dat mijn partner mij geeft wat ik mezelf nog moeilijk kan geven?
Het zijn vragen die je kunnen helpen om je eigen relatiepatronen beter te begrijpen. Soms ontdek je dat je vooral bang bent om alleen te zijn. Soms blijkt dat je bevestiging zoekt omdat je diep van binnen twijfelt aan je eigenwaarde. En soms merk je dat je oude hechtingswonden probeert te herstellen via de liefde van een ander. Dat inzicht kan het begin zijn van verandering.
Een partner is geen reparatieservice voor je verleden
Liefde kan ontzettend helend zijn. Een veilige relatie kan je helpen om opnieuw vertrouwen te ontwikkelen, je kwetsbaar op te stellen en te ervaren dat je er niet alleen voor staat. Maar een partner kan niet in zijn eentje jouw oude emotionele wonden herstellen. En dat hoeft ook niet.
Je mag steun ontvangen en tegelijkertijd leren om verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen gevoelens, overtuigingen en beschermingspatronen. Dan ontstaat er ruimte voor een andere vorm van verbinding. Niet vanuit de angst dat je zonder de ander niet goed genoeg bent, maar vanuit het verlangen om samen iets moois op te bouwen.
Een relatie waarin je elkaar nodig mag hebben, zonder elkaar verantwoordelijk te maken voor alles wat vroeger ontbrak.
Relatiepatronen doorbreken met therapie in Breda
Herken je dat je steeds opnieuw tegen dezelfde problemen aanloopt in je relaties? Ben je bang om verlaten te worden, vind je alleen zijn moeilijk of merk je dat je veel bevestiging nodig hebt van je partner? Dan kan het helpen om te onderzoeken waar deze gevoelens vandaan komen en welke relatiepatronen je hebt ontwikkeld.
Bij Minerva Therapie Breda help ik je om meer inzicht te krijgen in je hechtingspatronen, oude emotionele pijn en de manier waarop deze je huidige relaties beïnvloeden. Zodat je niet alleen leert om je veiliger te voelen in een relatie, maar ook in de relatie met jezelf.
Wil je meer weten of een afspraak maken? Neem gerust contact met mij op.
Want uiteindelijk gaat het niet om het vinden van de zoveelste nieuwe liefde.
Het gaat erom dat je jezelf niet telkens opnieuw verliest in de zoektocht ernaar.
Reactie plaatsen
Reacties