In relatietherapie hoor ik het vaak: “Ik wil er echt aan werken.” Die zin wordt meestal oprecht uitgesproken. Er is liefde, er is angst om de ander kwijt te raken, er is een verlangen dat het beter wordt. Ze zijn de ruzies of de escalaties beu. En toch zie je soms dat er niets verandert zodra het concreet wordt. Zeker als het gaat over gedrag dat gevoelig ligt, zoals bijvoorbeeld alcoholgebruik.

Een partner vraagt bijvoorbeeld om minder te drinken, of om het drinken te begrenzen omdat het onveilig voelt in de relatie. En ondanks alle goede woorden blijft het gedrag hetzelfde. Dat moment is vaak een kantelpunt. Niet alleen in de relatie, maar ook in de therapie.

Relatieproblemen en alcohol: waarom verandering zo moeilijk is

Wanneer alcohol een terugkerend thema is in een relatie, gaat het zelden alleen over gezelligheid of ontspanning. Voor veel mensen heeft drinken een functie. Het dempt spanning, verzacht emoties, helpt om niet te veel te voelen of even niet te hoeven nadenken. Als een partner vraagt om minder te drinken, wordt er dus niet alleen gevraagd om een gewoonte aan te passen, maar om een andere manier van omgaan met jezelf.

Dat kan angst oproepen. Soms heel stil, soms vermomd als boosheid of relativering. Mensen zeggen dan dingen als: “Zo erg is het toch niet” of “ik heb het onder controle”. Niet omdat ze per se liegen, maar omdat erkennen dat het echt moet veranderen ook betekent dat je iets moet loslaten wat je houvast gaf.

Commitment in een relatie: intentie versus gedrag

Hier raakt het thema commitment aan de kern. Commitment zit niet in wat iemand zegt dat hij of zij wil. Commitment laat zich zien in gedrag, juist wanneer het schuurt.

Zolang iemand blijft doen wat hij altijd deed, verandert er niets wezenlijks in de relatie. Dan blijft commitment een intentie, geen keuze. Dat is pijnlijk om onder ogen te zien, maar ook noodzakelijk. Want voor de partner voelt het uitblijven van verandering vaak als niet serieus genomen worden. Alsof de pijn van de één minder zwaar weegt dan de gewoonte van de ander.

In relatietherapie zie ik vaak dat het vertrouwen niet zozeer beschadigd raakt door het drinken zelf, maar door het verschil tussen woorden en daden. De vraag die daaronder ligt is bijna altijd dezelfde: ben ik belangrijk genoeg voor jou om hier echt iets in te veranderen?

Partner wil niet veranderen: wat betekent dat voor de relatie?

Wanneer iemand zegt dat hij wil werken aan de relatie, maar geen stappen zet in gedrag, ontstaat er een ingewikkeld spanningsveld. De ander blijft hopen, blijft uitleggen, blijft vragen. Of gaat juist controleren, boos worden of zich terugtrekken. Dat zijn begrijpelijke reacties, maar ze lossen het onderliggende probleem niet op.

In therapie wordt dit vaak het moment waarop helderheid nodig is. Niet in de vorm van dreigen of eisen, maar in eerlijk kijken. Wat laat jouw gedrag zien, los van je woorden? En wat betekent dat voor jullie samen?

Niet kiezen is ook een keuze. Blijven hangen tussen beloven en niet doen, is vaak schadelijker dan duidelijk zijn over wat je wel en niet kunt of wilt doen voor de relatie.

Ruimte voor eerlijkheid zonder oordeel

Het gaat op dit soort momenten niet om veroordelen of afdwingen. Het gaat om congruentie. Om het samen onder ogen zien van wat er werkelijk gebeurt. Soms betekent dat dat iemand alsnog bereid is om verantwoordelijkheid te nemen en hulp te accepteren. Soms betekent het ook dat duidelijk wordt dat iemand die stap niet kan of wil zetten. Of dat er soms eerst andere hulp nodig is, bijvoorbeeld werken aan je alcoholmisbruik of verslaving.

Beide uitkomsten zijn moeilijk, maar eerlijkheid brengt uiteindelijk meer rust dan blijven hopen op verandering die niet komt. Commitment vraagt soms dat je iets loslaat wat jou helpt, om iets te behouden wat je lief is. En dat is een keuze die alleen jij kunt maken.

Voor meer informatie of een afspraak, neem dan contact met mij op.